Rekuperacja latem, czy system wentylacji mechanicznej może poprawić komfort w upalne dni?

Latem rekuperacja nie musi oznaczać wpuszczania do domu gorącego powietrza. Odpowiednio ustawiona wentylacja mechaniczna może ograniczyć nagrzewanie wnętrz, szczególnie nocą i w budynkach dobrze zabezpieczonych przed nadmiarem ciepła. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że rekuperator nie zastępuje klimatyzacji. Jego zadaniem jest przede wszystkim wymiana powietrza, a sposób działania latem zależy od temperatury na zewnątrz, warunków w domu oraz ustawień centrali.

Jak rekuperacja działa latem?

W okresie letnim rekuperacja może działać inaczej niż zimą. Jeżeli na zewnątrz panuje wysoka temperatura, klasyczny odzysk ciepła nie zawsze jest korzystny. Dlatego centrale wentylacyjne wyposażone w bypass mogą czasowo omijać wymiennik. Wtedy chłodniejsze powietrze z zewnątrz trafia do pomieszczeń bez dodatkowego ogrzewania go przez strumień cieplejszego powietrza usuwanego z domu.

To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się w nocy, kiedy temperatura na zewnątrz spada. Wtedy wentylacja może wspomóc naturalne wychładzanie budynku. W ciągu dnia sytuacja często wygląda odwrotnie. Jeśli na dworze jest 30°C, a wewnątrz 23°C, intensywne wpuszczanie powietrza zewnętrznego nie poprawi komfortu. W takich warunkach bardziej rozsądne jest ograniczenie wymiany do poziomu potrzebnego do utrzymania odpowiedniej jakości powietrza.

Co daje bypass i dlaczego ma znaczenie?

Bypass pozwala czasowo ominąć wymiennik ciepła, ale jego działanie nie oznacza automatycznego chłodzenia pomieszczeń. To istotne rozróżnienie. Rekuperacja nie ma mocy chłodniczej porównywalnej z klimatyzatorem, dlatego jej możliwości są ograniczone do wykorzystania różnicy temperatur pomiędzy wnętrzem i otoczeniem.

Dobrze ustawiona centrala może jednak poprawić warunki w domu. Przykładowo, jeżeli wieczorem temperatura na zewnątrz spada do 18°C, a w budynku utrzymuje się 26°C, intensywniejsza wymiana powietrza pomoże usunąć część nagromadzonego ciepła. Efekt będzie tym lepszy, im mniejsze są zyski ciepła od słońca, urządzeń elektrycznych i mieszkańców.

Rekuperatory nie zastąpią klimatyzacji

To jeden z częstszych błędów w podejściu do wentylacji mechanicznej. Sam fakt, że system wymienia powietrze i odzyskuje energię, nie oznacza, że może aktywnie obniżać temperaturę w domu. Jeżeli budynek mocno się nagrzewa przez duże przeszklenia, niewystarczające zacienienie albo intensywne promieniowanie słoneczne, sama wentylacja nie rozwiąże problemu.

Znacznie lepszy efekt daje połączenie kilku elementów. Zewnętrzne rolety lub żaluzje ograniczają zyski słoneczne, odpowiednia izolacja przegród spowalnia nagrzewanie, a wentylacja usuwa zużyte powietrze i może wykorzystać chłodniejsze godziny nocne. Klimatyzacja natomiast odpowiada za faktyczne odbieranie ciepła z pomieszczeń. Każde z tych urządzeń wykonuje inne zadanie.

Jak ustawić wentylację podczas upałów?

Podczas fali upałów nie ma sensu utrzymywać przez całą dobę najwyższego biegu wentylacji. W ciągu dnia może to zwiększyć dopływ gorącego powietrza, zwłaszcza gdy temperatura na zewnątrz jest wyższa niż w domu. Lepiej dostosować intensywność pracy do warunków i zwiększać ją wtedy, gdy wymiana powietrza rzeczywiście pomaga w usuwaniu ciepła.

Eksperci z Defro zwracają uwagę, że sposób działania instalacji powinien wynikać z warunków konkretnego budynku. Znaczenie ma między innymi usytuowanie domu, powierzchnia przeszkleń, sposób zacienienia oraz szczelność przegród. Sama centrala nie naprawi błędów popełnionych na etapie projektu budynku.

Wilgotność powietrza też ma znaczenie

Temperatura nie jest jedynym parametrem wpływającym na odczuwalny komfort. Przy wysokiej wilgotności ta sama temperatura może być odbierana jako znacznie bardziej uciążliwa. Wentylacja mechaniczna pozwala kontrolować wymianę powietrza i usuwać wilgoć powstającą podczas kąpieli, gotowania czy suszenia prania.

Nie oznacza to jednak, że standardowy system wentylacyjny działa jak osuszacz. Jeżeli wilgotność na zewnątrz jest wysoka, intensywna wymiana powietrza nie zawsze ją obniży. W takich warunkach jeszcze większe znaczenie ma właściwe sterowanie instalacją. W budynkach z klimatyzacją rekuperacja może natomiast współpracować z układem chłodzenia, dostarczając świeże powietrze bez konieczności otwierania okien.

Czy warto uwzględnić rekuperację podczas modernizacji domu?

Jeżeli właściciel planuje większą modernizację budynku, system wentylacji warto rozpatrywać razem z pozostałymi elementami instalacji, a nie jako osobny zakup. Dotyczy to szczególnie domów, w których wymienia się stolarkę, ociepla przegrody i poprawia szczelność budynku. Po takich pracach naturalna infiltracja powietrza może się zmniejszyć, dlatego prawidłowo zaprojektowana wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła staje się szczególnie istotna.

W aktualnym programie „Czyste Powietrze” wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła znajduje się wśród kosztów kwalifikowanych. Program obejmuje również rekuperatory ścienne, przy czym liczba urządzeń i sposób ich rozmieszczenia powinny wynikać z projektu wentylacji albo audytu energetycznego. 

W przypadku inwestycji realizowanej z udziałem programu „Czyste Powietrze” nie warto więc wybierać urządzenia wyłącznie na podstawie ceny. Liczy się dopasowanie systemu do budynku, prawidłowe wykonanie instalacji i możliwość osiągnięcia parametrów przewidzianych dla całego przedsięwzięcia. Takie podejście jest szczególnie ważne latem, gdy źle ustawiona wentylacja może zamiast pomagać w ograniczaniu nagrzewania dostarczać do domu dodatkową porcję gorącego powietrza.

  Artykuł Sponsorowany