Praca zmianowa a obowiązki pracodawcy

Praca zmianowa cieszy się popularnością zwłaszcza w branży produkcyjnej, transportowej, w usługach publicznych czy ochronie zdrowia. Wprowadzając system zmianowy do zakładu pracy, pracodawca musi liczyć się z dodatkowymi obowiązkami względem pracowników. O jakich obowiązkach mowa?

• Decydując się na wprowadzenie pracy zmianowej w firmie, pracodawca musi ustalić systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe w układzie zbiorowym pracy, regulaminie lub obwieszczeniu - wskazuje na to sam Kodeks pracy.
• Wprowadzając pracę na zmianie nocnej, musi on natomiast pamiętać o grupie pracowników objętych ochroną, którzy nie mogą wykonywać pracy w godzinach nocnych.
• Niezbędne jest ponadto zapewnienie zatrudnionym co najmniej 11 godzin przerwy między zmianami oraz minimum 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego.
• Jeżeli pracownicy wykonują pracę zmianową w niedziele i święta, zatrudniający ma też obowiązek zapewnić im dzień wolny w zamian za pracującą niedzielę lub święto.

Co to jest praca zmianowa?

Jak wskazuje art. 128 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, praca zmianowa polega na realizacji obowiązków zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy przewidującym zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni. Może ona zostać wprowadzona również w zadaniowym, skróconym lub przerywanym czasie pracy, a także w systemie skróconego tygodnia pracy.

Dopuszczalne systemy pracy zmianowej

Praca zmianowa może występować w trzech różnych formach:

• w systemie nieciągłym - praca na dwie zmiany z przerwą w nocy oraz pod koniec tygodnia;
• w systemie półciągłym - praca na trzy zmiany z przerwą w pracy na koniec tygodnia;
• w systemie ciągłym - praca przez 24 godziny przez cały tydzień (w przypadku, gdy nie można dopuścić do przestoju w działalności).

Szukasz nowej pracy w Siedlcach? Sprawdź najnowsze ogłoszenia w sieci!

Wprowadzenie pracy zmianowej w zakładzie pracy

Pracodawca może sam zadecydować o wprowadzeniu w firmie pracy zmianowej, jednak musi przy tym uwzględnić przepisy Kodeksu pracy, a dokładniej art. 150 tego dokumentu. Zgodnie z jego treścią systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w:

• układzie zbiorowym pracy;
• regulaminie pracy;
• obwieszczeniu (jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy ani nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy).

Od chwili, w której informacje na temat pracy zmianowej zostaną uwzględnione w przepisach danego miejsca pracy, zatrudnieni są zobowiązani się do nich dostosować.

Zmiany nocne a pracownicy objęci ochroną

Pracodawca, który wprowadza w zakładzie pracy pracę zmianową, musi pamiętać o grupie osób objętych szczególną ochroną, które nie mogą realizować obowiązków w godzinach nocnych. Jeśli w firmie obowiązuje nie tylko zmiana poranna i popołudniowa, ale również nocna, nie może on wymagać pracy o tej porze od:

• pracownic w ciąży;
• pracowników wychowujących dziecko przed 8. rokiem życia;
• pracowników młodocianych;
• osób z niepełnosprawnościami (praca na zmianie nocnej jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu właściwego zaświadczenia lekarskiego).

Poszukując pracy w Bieruniu, w pierwszej kolejności zapoznaj się z portalami rekrutacyjnymi online.

Dobowy i tygodniowy odpoczynek

Pracodawca jest zobowiązany przestrzegać przepisów związanych z dobowym odpoczynkiem pracowników – musi on zapewnić im minimum 11 godzin przerwy pomiędzy kolejnymi zmianami. Odpoczynek tygodniowy w przypadku pracowników zmianowych nie powinien być natomiast krótszy niż 35 godzin.

Praca zmianowa w niedziele i święta

Pracodawca musi brać pod uwagę przepisy prawa pracy nie tylko podczas wdrażania, ale również w trakcie planowania pracy zmianowej. Może ona być wykonywana w niedziele i święta, jednak zgodnie z art. 15111 § 1 Kodeksu pracy zatrudniający ma obowiązek zapewnić pracownikowi dzień wolny:

• w zamian za pracę w niedzielę w czasie 6 dni kalendarzowych przed lub po tej niedzieli;
• w zamian za pracę w święto w ciągu okresu rozliczeniowego.

Kodeks pracy wskazuje ponadto, że pracownikowi zmianowemu przynajmniej raz w ciągu 4 tygodni przysługuje wolna niedziela.

Jeśli szukasz nowej pracy w Trzciance i okolicach, w Internecie czekają na Ciebie setki dopasowanych ofert.

Podsumowanie

Pracodawca, który decyduje się wprowadzić pracę zmianową, musi ustalić systemy i rozkłady czasu pracy oraz okresy rozliczeniowe w regulaminie, układzie zbiorowym pracy bądź obwieszczeniu. Jeżeli zmiany odbywają się w godzinach nocnych, powinien on też pamiętać o pracownikach objętych ochroną, m.in. pracownicach w ciąży, pracownikach młodocianych, osobach wychowujących dzieci przed 8. rokiem życia czy pracownikach z niepełnosprawnościami. Co więcej, przerwy pomiędzy zmianami nie mogą być krótsze niż 11 godzin, a odpoczynek tygodniowy musi wynosić minimum 35 godzin. W przypadku pracy w niedziele i święta niezbędne jest ponadto zapewnienie pracownikom dnia wolnego w określonym terminie.