Żółte kwiaty na cmentarzu w Szczuczynie

Kilka tysięcy żonkili upamiętni dzieci – ofiary Zagłady. Wiosną zakwitną na granicy cmentarza żydowskiego w Szczuczynie. To inicjatywa Paula Walsky’ego, potomka rodziny Kejmanów, która około 1875 r. wyemigrowała ze Szczuczyna do Stanów Zjednoczonych.

Mimo upływu wielu lat Paul Walsky wciąż czuje silną więź ze Szczuczynem. Jest jednym ze sponsorów nowego pomnika upamiętniającego ofiary mordu z 1941 r. oraz tablic informacyjnych na miejscowym cmentarzu żydowskim.

– Na tym cmentarzu są pochowani moi krewni – mówi Paul Walsky. – Jest to dla mnie ważne miejsce.

Walsky postanowił zaangażować się w amerykański projekt The Daffodil Project (Projekt Żonkile). Jego celem jest zasadzenie na całym świecie 1,5 miliona żonkili ku pamięci dzieci – ofiar Zagłady, a także w geście solidarności z dziećmi cierpiącymi obecnie z powodu kryzysów humanitarnych.

Kształt i kolor żonkili nawiązują do żółtych gwiazd, które Żydzi byli zmuszani nosić podczas Zagłady. Kwiaty symbolizują również nadzieję na przyszłość, odrodzenie i pamięć o tych, którzy zginęli.

W Szczuczynie zasadzonych zostanie około 4 tysięcy żonkili. Sadzenie cebulek trwa od kilku dni.

– Ze względu na żydowską tradycję nie powinniśmy sadzić kwiatów na grobach – wyjaśnia Krzysztof Bielawski z Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. – Za zgodą Komisji Rabinicznej ds. Cmentarzy żonkile sadzone są na granicy cmentarza, w miejscu, w którym dawniej znajdował się mur.

Paul Walsky nie działa sam. W sadzeniu żonkili pomagali osadzeni z Zakładu Karnego w Grądach-Woniecku, uczniowie szczuczyńskiego liceum oraz Mirosław Reczko z Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów. Do Szczuczyna specjalnie w tym celu przyleciała również z Kalifornii Jeri Ann Karlsberg, która nie ma rodzinnych korzeni w tym mieście, ale postanowiła wesprzeć inicjatywę.

Do akcji dołączył także Henryk Pogorzelski, wydawca książek poświęconych Żydom z Sokół.

– Pamięć nie powinna kończyć się na słowach – podkreśla Henryk Pogorzelski. – Czasem wystarczy zasadzić kwiat, by każdej wiosny przypominał o tych, których już nie ma.

Sadzenie żonkili w Szczuczynie potrwa do 28 października.