Uroczystości patriotyczne w Przechodach

W Przechodach odbyły się podniosłe uroczystości odsłonięcia nowego miejsca pamięci. Tablica upamiętniająca mieszkańców wsi zamordowanych przez Niemców podczas tragicznej pacyfikacji w 1944 roku stała się symbolem lokalnej tożsamości i pamięci narodowej. Wydarzenie to zgromadziło wielu gości oraz mieszkańców, którzy oddali hołd ofiarom hitlerowskiego bestialstwa.

Uroczyste obchody rozpoczęły się o godzinie 10:00 Mszą Świętą w intencji Ojczyzny, odprawioną w kościele pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Przechodach. Uczestniczyli w niej zaproszeni goście, kombatanci, przedstawiciele służb mundurowych oraz lokalna społeczność.
Dalsza, oficjalna część ceremonii przeniosła się bezpośrednio przed nową tablicę pamiątkową, obok której stanął wysoki, drewniany krzyż. Po wspólnym odśpiewaniu Hymnu Państwowego i wysłuchaniu okolicznościowych przemówień nastąpiło uroczyste odsłonięcie oraz poświęcenie nowego obiektu.

Podniosły charakter patriotycznego wydarzenia podkreśliła asysta wojskowa. Na miejscu obecna była Kompania Honorowa 2. Brygady Zmotoryzowanej Legionów oraz liczne poczty sztandarowe lokalnych szkół i instytucji. Zgodnie z wojskowym ceremoniałem odczytano Apel Pamięci, po którym żołnierze oddali salwę honorową. Na zakończenie zebrane delegacje złożyły wieńce i kwiaty w hołdzie pomordowanym mieszkańcom.

Krwawy odwet za pomoc partyzantom
Tragedia w Przechodach rozegrała się pod koniec sierpnia 1944 roku. Masakra ta była bezpośrednią, brutalną zemstą niemieckich okupantów za patriotyczną postawę mieszkańców wsi. Lokalna ludność aktywnie angażowała się w pomoc ruchowi oporu, udzielając schronienia, żywności oraz wsparcia wywiadowczego polskim partyzantom operującym w rejonie Osowych Grzęd i okolicznych lasów.
Pod koniec sierpnia 1944 roku oddziały niemieckie otoczyły wieś. Rozpoczęła się bezwzględna pacyfikacja, w trakcie której hitlerowcy wyciągali przerażonych ludzi z domów oraz piwnicznych kryjówek. Niemieccy oprawcy wykazali się skrajnym bestialstwem – rozstrzelano wówczas 26 mieszkańców Przechodów, a wśród ofiar znalazły się nie tylko osoby dorosłe, ale również bezbronne kobiety i dzieci. Śmierć ponieśli członkowie niemal każdej żyjącej tam rodziny.

Doszczętne zniszczenie wsi
Po dokonaniu egzekucji Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia osady. Wieś została doszczętnie spalona i zrównana z ziemią – agresorzy zniszczyli wszystkie zabudowania gospodarskie oraz zabytkowy, miejscowy kościół. Części mieszkańców udało się w porę uciec do lasu, natomiast pozostali przy życiu zostali schwytani i wywiezieni na przymusowe roboty w głąb III Rzeszy.
Przechody były jedną z pierwszych, ale niestety nie jedyną spacyfikowaną miejscowością w tym rejonie. Podobny, tragiczny los spotkał sąsiednie wsie, m.in. Kapice, Sojczyn Borowy, Sojczyn Grądowy, Białogrądy, Ciemnoszyje oraz Sośnię, gdzie w toku niemieckich represji zamordowanych zostało łącznie co najmniej 200 niewinnych osób.

Wtorkowa uroczystość była wyrazem głębokiego szacunku dla ofiar zbrodni z 1944 roku oraz ważną lekcją historii dla całego regionu.
 

fot. UM