Farma wiatrowa w gminie Wąsosz - radni poznali fakty

28 października 2026 r. w Urzędzie Gminy Wąsosz odbyło się spotkanie z Radnymi Gminy poświęcone środowiskowym aspektom planowanego parku wiatrowego. Prezentację przedstawił mgr inż. Łukasz Czyleko, biegły sądowy z zakresu ochrony środowiska z firmy LC Consulting. Najwięcej czasu poświęcono piętnastu pytaniom, które mieszkańcy zadają najczęściej – w rozmowach, w lokalnych mediach i w internecie.

Rada Gminy ma decydujący głos

Na wstępie przypomniano, że turbina nie może powstać bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który uchwala Rada Gminy. Prace nad nim rozpoczęto uchwałą nr VIII/51/2025 z 25 lutego 2025 r. Decyzję środowiskową wyda Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku – po opiniach Wód Polskich i sanepidu oraz po co najmniej rocznym monitoringu ptaków i nietoperzy. Cały proces trwa zwykle 5–10 lat, a mieszkańcy mogą składać uwagi zarówno do planu, jak i w postępowaniu przed RDOŚ.

Odległość od domów i bezpieczeństwo

Obowiązuje zasada 10H, czyli odległość równa dziesięciokrotności wysokości turbiny – dla turbiny o wysokości 250 m to 2,5 km. Rada Gminy może ją w planie zmniejszyć, ale nie poniżej 700 m. Krążąca w sieci informacja o 500 m jest nieaktualna – ustawa obniżająca próg została zawetowana 21 sierpnia 2025 r., a nowelizacja z 15 października 2026 r. go nie zmienia. Minimalna odległość wielokrotnie przekracza też realny zasięg ewentualnych awarii, a turbiny podlegają dozorowi technicznemu UDT.

Hałas, infradźwięki i zdrowie

Nocą przy zabudowie jednorodzinnej hałas nie może przekroczyć 40 dB, a przy zagrodowej 45 dB. Prognozy liczy się przed budową, a po uruchomieniu obowiązkowo wykonuje się pomiary. Według monografii PAN (2022) i badania Health Canada obejmującego ponad 1200 gospodarstw infradźwięki przy turbinach są porównywalne z naturalnym tłem i nie wykazano ich związku z chorobami. Tzw. „syndrom turbin wiatrowych” wywodzi się z pracy obejmującej 10 rodzin, bez grupy kontrolnej. Podkreślono jednak uczciwie, że uciążliwość akustyczna bywa realna – dlatego istnieją normy, odległości i tryby redukcji hałasu.

Ptaki, nietoperze i krajobraz

Pytanie o ptaki oceniono jako częściową prawdę. Kolizje się zdarzają, choć według amerykańskich szacunków to niewielki ułamek strat ptaków powodowanych przez człowieka – znacznie mniej niż w przypadku kotów domowych czy szyb budynków. Lokalnie ryzyko zależy jednak od miejsca – w sąsiedztwie dolin Biebrzy i Narwi RDOŚ będzie szczególnie uważnie oceniał migracje i ptaki drapieżne. Dla nietoperzy standardem są czasowe wyłączenia turbin w ciepłe, mało wietrzne noce. Wpływ na krajobraz uznano za fakt: turbiny o wysokości 200–250 m będą widoczne z daleka, dlatego raport musi zawierać mapy widoczności i fotomontaże, a plan miejscowy może ograniczyć wysokość i liczbę turbin.

Woda, łopaty, działki i likwidacja

Pracująca turbina nie pobiera wody i nie wytwarza ścieków, a oleje zabezpieczają wanny i czujniki wycieku. Właściciele studni powinni zgłosić ich położenie w konsultacjach. Recyklingowi podlega już 85–90% masy turbiny, a ścieranie łopat to ok. 200 g mikroplastiku rocznie – tysiąc razy mniej, niż podają popularne wpisy. Analiza 46 tys. transakcji nie wykazała spadku cen gruntów przy turbinach, choć zaznaczono, że raport opublikowało stowarzyszenie branżowe. Za rozbiórkę odpowiada właściciel turbiny, jednak przepisy nie wymagają gwarancji finansowej. Warto więc zabezpieczyć ją w umowach dzierżawy – to temat również dla Rady.

„Najskuteczniejsza jest uwaga konkretna – wskazująca dom, działkę albo brakującą analizę. Zanim uwierzymy w post w mediach społecznościowych, sprawdźmy źródło pierwotne” – podsumował Łukasz Czyleko. Dokumenty planu będą publikowane w rejestrze urbanistycznym, a postępowania środowiskowego – w BIP RDOŚ w Białymstoku.

 Link do raportu z wynikami badań wpływu lokalizacji turbin wiatrowych na wartość nieruchomości

Analiza wpływu lokalizacji turbin wiatrowych na wartość nieruchomości gruntowych w Polsce (*.pdf)

fot. e-Grajewo.pl