Uroczystość na Osowych Grzędach 2026

8 września 2026 r. odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę bitwy 9. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej z Niemcami w rejonie Osowych Grzęd. Było to wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy, którzy we wrześniu 1944 roku stoczyli jedną z największych bitew partyzanckich na terenie północno-wschodniej Polski, a także mieszkańców okolicznych miejscowości, którzy stracili życie w wyniku niemieckich represji i pacyfikacji.

Organizatorami uroczystości byli: Starostwo Powiatowe w Grajewie, Miasto Grajewo, Gmina Rajgród, Gmina Goniądz, Biebrzański Park Narodowy, Nadleśnictwo Rajgród, Towarzystwo Przyjaciół 9 Pułku Strzelców Konnych w Grajewie, Związek Strzelecki „Strzelec” OSW JS 1011 Grajewo oraz Zespół Szkół Nr 2 im. 9 Pułku Strzelców Konnych w Grajewie.

Tegoroczne obchody rozpoczęła polowa Msza Święta odprawiona przy pomniku Pamięci Bitwy na Grzędach. Eucharystii przewodniczył i koncelebrował ją ppłk ks. Łukasz Hubacz, Kapelan Garnizonu Łomża. Wspólna modlitwa była wyrazem hołdu dla poległych żołnierzy 9. Pułku Strzelców Konnych AK oraz wszystkich ofiar II wojny światowej.

Po Mszy Świętej rozpoczęła się oficjalna część uroczystości. Starosta Grajewski Waldemar Remfeld, w imieniu organizatorów, powitał licznie zgromadzonych gości, mieszkańców powiatu oraz przede wszystkim rodziny i potomków uczestników tragicznych wydarzeń sprzed 82 lat. Podkreślił, że pamięć o bohaterach i ofiarach tamtych dni jest naszym wspólnym obowiązkiem i ważnym elementem lokalnej tożsamości.

Istotnym punktem obchodów był referat historyczny poświęcony wydarzeniom z 1944 roku, który przedstawił Mateusz Ułanowicz, pracownik Oddziału IPN w Białymstoku. Przybliżył on zgromadzonym przebieg bitwy oraz jej historyczne znaczenie, przypominając o losach żołnierzy walczących z niemieckim okupantem i mieszkańców tych terenów.

Obchody były również okazją do podziękowania osobom, instytucjom i służbom, które poprzez swoją działalność przyczyniają się do pielęgnowania pamięci historycznej, współpracy oraz kształtowania patriotycznych postaw.

Starosta Grajewski Waldemar Remfeld oraz Wicestarosta Grajewski Maria Gwiazdowska wręczyli podziękowania:

dr. hab. Krzysztofowi Sychowiczowi – Dyrektorowi Oddziału IPN w Białymstoku,
płk. Krzysztofowi Kopce – Dowódcy 2. Brygady Zmotoryzowanej Legionów,
ppłk. Adamowi Wójcikowi – Dowódcy Batalionu Łączności w Wojewodzinie,
ppłk. Cezaremu Kasprzakowi – Dowódcy Batalionu Zmotoryzowanego Legionów w Wojewodzinie,
ks. ppłk. Łukaszowi Hubaczowi – Kapelanowi Wojskowemu Garnizonu Łomża,
ks. Dziekanowi Dariuszowi Łapińskiemu – Proboszczowi Parafii pw. Trójcy Przenajświętszej w Grajewie.
Słowa uznania i podziękowania były wyrazem wdzięczności za współpracę, zaangażowanie oraz działania na rzecz kultywowania pamięci o historii naszego regionu i jego mieszkańcach.

Ważnym i podniosłym elementem uroczystości był Apel Pamięci, który odczytał ppor. Radosław Pierzycki. Następnie Kompania Honorowa 2. Batalionu Zmechanizowanego z Giżycka, pod dowództwem ppor. Macieja Niemca, oddała salwę honorową ku czci poległych i pomordowanych.

Podczas uroczystości głos zabrali Poseł na Sejm RP Kazimierz Gwiazdowski, Poseł na Sejm RP Jarosław Zieliński, Poseł na Sejm RP Dariusz Piontkowski oraz Dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku dr hab. Krzysztof Sychowicz. W swoich wystąpieniach podkreślali znaczenie pamięci historycznej, odpowiedzialność kolejnych pokoleń za zachowanie prawdy o przeszłości oraz potrzebę przekazywania wiedzy o bohaterach i ofiarach wojny młodemu pokoleniu.

Po Apelu Pamięci i salwie honorowej delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze pod pomnikiem Pamięci Bitwy na Grzędach. W ten symboliczny sposób oddano hołd tym, którzy 82 lata temu walczyli o wolność Ojczyzny oraz tym, którzy za swoją postawę zapłacili najwyższą cenę.

W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej, Wojska Polskiego, Lasów Państwowych, Biebrzańskiego Parku Narodowego, służb mundurowych, organizacji kombatanckich i społecznych, poczty sztandarowe, strzelcy z Jednostki Strzeleckiej 1011 Grajewo, harcerze, młodzież szkolna, mieszkańcy powiatu oraz potomkowie uczestników wydarzeń z 1944 roku.

Oprawę muzyczną zapewnili Miejska Orkiestra Dęta OSP w Grajewie oraz uczniowie Zespołu Szkół Nr 2 im. 9 PSK w Grajewie.

Uroczystość prowadzili nauczycielka ZS Nr 2 im. 9 PSK w Grajewie Renata Modzelewska i Przewodniczący Rady Powiatu Grajewskiego Grzegorz Gardocki.

Obchody 82. rocznicy bitwy 9. Pułku Strzelców Konnych AK były nie tylko lekcją historii, ale przede wszystkim wyrazem szacunku i wdzięczności wobec tych, którzy w najtrudniejszych czasach mieli odwagę stanąć w obronie Ojczyzny. To również przypomnienie, że pamięć o przeszłości buduje naszą wspólnotę i pozwala kolejnym pokoleniom lepiej rozumieć historię miejsca, w którym żyjemy.

Dziękujemy wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości oraz wszystkim uczestnikom za obecność i wspólne uczczenie pamięci bohaterów i ofiar wydarzeń sprzed 82 lat.

Szczególne podziękowania kierujemy również do wszystkich, którzy od lat angażują się w pielęgnowanie pamięci o 9. Pułku Strzelców Konnych AK i wydarzeniach na Osowych Grzędach. Dzięki Państwa zaangażowaniu historia tego miejsca pozostaje żywa i jest przekazywana kolejnym pokoleniom.