Rodzaje stresu - eustres, dystres i ich znaczenie dla zdrowia

Choć stres kojarzy się głównie negatywnie, w wielu sytuacjach pełni ważną rolę. Nie znaczy to, że jest zjawiskiem dobrym samym w sobie, wszystko rozbija się o proporcje. Sprawdź, jak stres łączy się ze zdrowiem.

Czym jest stres i dlaczego nie zawsze działa na nas negatywnie?

Stres jest reakcją organizmu na bodźce wymagające adaptacji i sam w sobie nie musi być zły, bo w wielu sytuacjach bywa wręcz potrzebny. To połączenie pierwotnej, atawistycznej reakcji organizmu i zmian hormonalnych, które uruchamiają się w odpowiednim momencie, wywołując różne efekty.

Problemem nie jest więc sam stres, lecz jego intensywność i czas trwania oraz to, że organizm nie zdąża się zregenerować przed kolejnym wyrzutem. Stres dzieli się na dwa rodzaje, dobry i zły, a oba mają znaczenie dla funkcjonowania organizmu.

Eustres - motywujący i wspierający rozwój

Eustres to krótki, mobilizujący wyrzut stresu, uruchamiający stan "walcz lub uciekaj", który pierwotnie chronił przed zagrożeniem, na przykład dzikim zwierzęciem, poprzez aktywację trybu przetrwania. Rozszerzają się źrenice, potrzeby fizjologiczne schodzą na dalszy plan, pojawia się czujność, napięcie i gotowość do działania.

Tego typu stres w dzisiejszym świecie przydaje się przed egzaminami, ważnymi wystąpieniami publicznymi czy przy mierzeniu się z trudną sytuacją. Wyrzut kortyzolu i adrenaliny daje krótkotrwałą pełną mobilizację. Niezbędna jest po nim regeneracja: jeśli jej zabraknie, a stres pojawia się ponownie, zaczyna przechodzić w dystres, czyli ten, który negatywnie odbija się na zdrowiu.

Dystres - kiedy stres zaczyna zagrażać zdrowiu

Dystres jest wynikiem kumulowania się napięcia w sytuacji, gdy organizm nie zdążył się zregenerować. Adrenalina i kortyzol muszą opaść, aby ciało wróciło do równowagi hormonalnej i fizjologicznej, a gdy nie ma na to szansy, obciążenie narasta.

Przewlekły, nadmierny stres może oznaczać problemy z napięciem mięśniowym, zaburzenia emocjonalne, lęki, objawy depresyjne oraz objawy psychosomatyczne, czyli różnego rodzaju bóle, problemy trawienne czy obniżenie jakości snu.

Kluczowe są więc strategie radzenia sobie z nadmiarem stresu: po intensywnym wysiłku w trudnych sytuacjach warto zawsze dać sobie czas na regenerację. Pomagają mindfulness, techniki relaksacyjne, medytacja czy joga. Wszelkie suplementy najlepiej skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków, bo naturalne pochodzenie nie oznacza automatycznie bezpieczeństwa. Warto też pamiętać, że napięcie kumuluje się z dnia na dzień, dlatego jego redukcja również powinna być codziennym nawykiem.

Kiedy stres wymaga pomocy lekarza?

Jeżeli objawy przewlekłego stresu utrzymują się mimo zmiany nawyków i technik relaksacyjnych, właściwym krokiem jest konsultacja z lekarzem. Za przewlekłym napięciem mogą stać różne problemy zdrowotne wymagające diagnostyki, a specjalista oceni przyczynę dolegliwości i zaproponuje odpowiednie postępowanie, na przykład psychoterapię.

Niektóre metody leczenia wymagają odrębnej kwalifikacji lekarskiej. W Polsce medyczna marihuana jest dostępna wyłącznie na receptę, wystawianą po ocenie medycznej i stwierdzeniu przez lekarza podstaw do zastosowania preparatu; obowiązujące przepisy wymagają przy tym co do zasady osobistego zbadania pacjenta. Sam przewlekły stres nie przesądza o kwalifikacji do takiej terapii; po ocenie pacjenta lekarz może odmówić jej rozpoczęcia, zalecić dalszą diagnostykę lub konsultację u odpowiedniego specjalisty. Preparaty konopne zawierają substancje kontrolowane, mają przeciwwskazania i mogą powodować działania niepożądane.

  Artykuł sponsorowany