Czym zajmuje się specjalistyczna firma sprzątająca? Usługi, o których istnieniu mało kto wie

Większość z nas kojarzy firmę sprzątającą z myciem okien, odkurzaniem biura albo porządkami po remoncie. Tymczasem istnieje cała branża, która wchodzi tam, gdzie kończy się zwykła ścierka. Pracuje w mieszkaniach po zgonach, na pogorzeliskach, w zalanych piwnicach i w lokalach po latach zbieractwa.

Specjalistyczna firma sprzątająca łączy w sobie kilka zawodów naraz. Jej technicy znają się na chemii biobójczej, osuszaniu budynków, przepisach o odpadach i zachowaniu owadów. O wielu takich usługach klient dowiaduje się dopiero wtedy, gdy sam ich potrzebuje. Warto poznać je wcześniej, bo w kryzysie liczy się każda godzina.

Gdzie kończy się zwykłe sprzątanie, a zaczyna dekontaminacja

Różnica nie polega na staranności, tylko na rodzaju zagrożenia. Zwykłe sprzątanie usuwa brud widoczny gołym okiem. Dekontaminacja pomieszczeń usuwa to, czego nie widać: patogeny, toksyczne osady, zarodniki pleśni i zapach wnikający w ściany.

Usługi sprzątania specjalistycznego zaczynają się tam, gdzie domowe środki przestają działać. Samodzielna praca staje się wtedy ryzykowna dla zdrowia. Ryzyko dotyczy też prawa, bo części odpadów z takich miejsc nie wolno wyrzucić do zwykłego kontenera.

W praktyce firma sprzątająca do zadań specjalnych bierze na siebie trzy obszary jednocześnie:

• Bezpieczeństwo sanitarne: neutralizację skażeń biologicznych i chemicznych, pracę w kombinezonach ochronnych i maskach z filtrami.

• Technikę: sprzęt, którego nie kupi się w markecie, oraz pomiary potwierdzające efekt pracy.

• Formalności: legalną utylizację odpadów i dokumenty dla ubezpieczyciela, zarządcy lub sanepidu.

Zegar tyka od pierwszej godziny

W sprzątaniu miejsc trudnych czas działa przeciwko właścicielowi. Każdy rodzaj zdarzenia ma własny, bezlitosny harmonogram. Zwłoka nie tylko podnosi koszt, ale też zmniejsza szansę na uratowanie mienia.

Sprzątanie po zgonie: dlaczego liczą się pierwsze 72 godziny?

Po około 72 godzinach od zgonu produkty rozkładu zaczynają wnikać w podłogi, meble i ściany. Kadaweryna i putrescyna, potocznie zwane trupim jadem, przenikają w materiał na głębokość do 5 mm. Wtedy samo umycie podłogi nic nie daje.

Muchy plujki pojawiają się już po kilku godzinach. Płyny ustrojowe mogą zawierać wirusy HIV, WZW B i WZW C oraz bakterie, takie jak Salmonella. Dlatego ekipa wynosi meble dopiero po wstępnej dezynfekcji, nigdy wcześniej.

Mało kto wie, że po samobójstwie sprzątanie zaczyna się dopiero po zakończeniu czynności policji. Po zabójstwie potrzebna jest dodatkowo zgoda prokuratora.

Sprzątanie po pożarze: sadza niszczy powierzchnie już w pierwszych dobach

Sadza nie jest zwykłym brudem. Jest kwaśna i w ciągu 24–72 godzin zaczyna korodować chrom, mosiądz i aluminium. Trawi też szkło, a tworzywa sztuczne przebarwia na stałe.

Osiadła sadza przewodzi prąd, więc elektronika, która przetrwała ogień, może ulec zwarciu. Najczęstszy błąd pogorzelców to wycieranie sadzy mokrą szmatką. Osad rozmazuje się wtedy i wciera w pory materiału.

Drugim problemem jest woda z akcji gaśniczej. Wsiąka w stropy i ściany, a pleśń może się w nich pojawić już po 24–48 godzinach.

Osuszanie po zalaniu: wilgoć, której nie widać, wraca jako pleśń

Woda z pękniętej rury jest na początku czysta. Po 24–72 godzinach może jednak zmienić się w wodę szarą lub czarną, pełną bakterii. Cofka kanalizacyjna od pierwszej minuty oznacza zagrożenie sanitarne.

Najbardziej zdradliwa jest wilgoć, której nie widać. Woda podsiąka w ściany, spływa pod posadzkę i wnika w izolację. Wytarcie podłogi nie zamyka sprawy, bo po kilku dniach wraca pleśń i zapach stęchlizny.

Czego nie załatwi domowa chemia?

Popularne środki z supermarketu mają swoje granice. Alkohol i czwartorzędowe sole amoniowe nie niszczą przetrwalników bakterii ani prątków gruźlicy. Przy skażeniu biologicznym to za mało.

Jest też drugi haczyk. Krew i tkanki osłabiają działanie wielu środków dezynfekcyjnych, w tym alkoholu, soli amoniowych i chloru. Dlatego profesjonalista najpierw usuwa zabrudzenia mechanicznie, a dopiero potem dezynfekuje.

Środki biobójcze stosowane w branży powinny mieć skuteczność potwierdzoną zgodnie z normą PN-EN 14885. To europejski dokument, który wskazuje, jakimi testami sprawdza się działanie środków dezynfekcyjnych.

Ozonator z internetu a generator przemysłowy

Domowy ozonator wytwarza zwykle 0,5–1 grama ozonu na godzinę. Urządzenia przemysłowe osiągają od 10 do nawet 450 gramów. Różnica w wydajności bywa nawet 80-krotna.

Tani ozonator wystarczy do odświeżenia szafy, samochodu czy kuchni. Nie poradzi sobie z zapachem po zgonie, po pożarze ani z zawilgoconą ścianą pełną grzyba. Podczas profesjonalnego ozonowania w pomieszczeniu nie mogą przebywać ludzie ani zwierzęta.

– informuje Mieszko Kastelnik, właściciel firmy sprzątającej

Sam sprzęt to jednak tylko część sukcesu. Resztę stanowią procedury, pomiary, dobrze dobrana chemia i bezpieczna utylizacja.

Arsenał, którego nie ma w żadnym schowku

Profesjonalne usługi czyszczenia opierają się na sprzęcie, który w domu nie miałby zastosowania. Pięć urządzeń dobrze pokazuje, czym ta praca różni się od zwykłych porządków:

• Maszyna do czyszczenia suchym lodem: granulki zamrożonego CO? zrywają sadzę z drewna, cegły i betonu. Nie zostawiają wody i nie rysują podłoża.

• Zamgławiacz termiczny: wprowadza środek neutralizujący zapach w pory materiału tą samą drogą, którą wcześniej wniknął dym.

• Kamera termowizyjna i miernik wilgoci: pokazują wodę ukrytą w stropie lub pod posadzką, zanim rozwinie się tam pleśń.

• Osuszacze adsorpcyjne i zestawy podposadzkowe: suszą jastrych i izolację bez zrywania podłogi.

• Test ATP: mierzy ślady materii organicznej na powierzchni. W ten sposób potwierdza, że dezynfekcja zadziałała.

Do tego dochodzą myjki ultradźwiękowe do drobnych przedmiotów i odkurzacze z filtrem HEPA. Wyłapują one cząstki sadzy i zarodniki pleśni, które zwykły odkurzacz wydmuchuje z powrotem do powietrza.

Zlecenia, o których się głośno nie mówi

Najciekawsza część tej pracy rzadko trafia do reklam. Specjaliści sprzątają balkony po gołębiach, mieszkania po wandalach i strychy przed sprzedażą domu. Wiele zleceń dotyczy jednak sytuacji, o których rodziny wolą nie rozmawiać.

Mieszkania po zbieraczach

Zbieractwo, nazywane też syllogomanią lub zespołem Diogenesa, zostawia po sobie ogromne ilości rzeczy, kurz i pleśń. Często pojawiają się też karaluchy, pluskwy, muchy plujki i myszy. Ekipa pracuje w środkach ochrony, a po opróżnieniu dezynsekuje, dezynfekuje i ozonuje lokal.

Przy opróżnianiu mieszkań po latach zdarzają się niespodzianki. Gotówka, biżuteria i ważne dokumenty bywają ukryte w książkach, szufladach i meblach. Rzetelna ekipa wydziela je i oddaje rodzinie, zamiast wyrzucić.

Szkodnik w szafie, nie w kuchni

Mało kto słyszał o szubaku Smirnowa. To inwazyjny chrząszcz pochodzący z Afryki, obecny w Polsce od około 2000 roku. Jego larwy niszczą wełnę, futra, skóry i pióra, a dorosłe owady wędrują przewodami wentylacyjnymi.

Podobnie działa mrzyk dziewannowiec, uznawany za szkodnika numer jeden w muzeach. Zostawia na dywanach charakterystyczne łyse plamy. Z kolei mole ubraniowe atakują wyłącznie rzeczy przechowywane, nie te noszone na co dzień.

Mole nie reagują na światło, więc lampy owadobójcze UV są na nie bezużyteczne. Lepiej działa temperatura. Wszystkie stadia mola włosienniczka giną po 4 godzinach w 41°C, a zamrażanie trwa znacznie dłużej.

Odpady, które wymagają papierów

Ten aspekt zaskakuje klientów najbardziej. Odpady z miejsc po zgonie, pożarze czy zalaniu nie są zwykłymi śmieciami. Za ich nielegalne porzucenie grożą kary, a art. 183 Kodeksu karnego przewiduje nawet 5 lat pozbawienia wolności.

Profesjonalna ekipa dzieli odpady na trzy grupy:

• Odpady standardowe: meble i wyposażenie, które nie miały kontaktu ze skażeniem.

• Odpady potencjalnie skażone: tekstylia, materace, kanapy i dywany, w które wsiąknęły płyny, dym lub woda.

• Odpady niebezpieczne: materiały z krwią i tkankami, toksyczna sadza, chemia, paliwa i akumulatory.

Elektrośmieci także trafiają do osobnej zbiórki, nigdy do kontenera komunalnego. Odpady niebezpieczne wymagają transportu zgodnego z przepisami ADR. Każde przekazanie powinno kończyć się Kartą Przekazania Odpadu w systemie BDO, która chroni zlecającego przed zarzutem nielegalnej utylizacji.

Równie ważne są dokumenty dla ubezpieczyciela. Większość szkód po pożarach i zalaniach rozlicza się z polisy. Dlatego zdjęcia stanu pomieszczenia warto zrobić przed sprzątaniem, a po pracach poprosić o fakturę z wyszczególnieniem kosztów i certyfikat dekontaminacji.

Jak rozpoznać rzetelną firmę sprzątającą do zadań specjalnych?

W kryzysie łatwo zadzwonić do pierwszej firmy z wyszukiwarki. Kilka minut rozmowy pozwala jednak odróżnić specjalistów od ekipy, która ma tylko odkurzacz i dobre chęci. Przed zleceniem warto zadać wykonawcy pięć pytań:

• Czy firma ma wpis do rejestru BDO i wystawia KPO po każdym zleceniu?

• Jakie certyfikaty mają technicy, na przykład międzynarodowy IICRC lub szkolenia BHP z pracy przy skażeniu biologicznym?

• Czy wycena odbywa się po oględzinach na miejscu, a nie w ciemno przez telefon?

• Jak firma potwierdza efekt: pomiarem wilgotności, testem ATP czy certyfikatem dekontaminacji?

• Czy przyjeżdża nieoznakowanym autem, jeśli sytuacja wymaga dyskrecji?

Na polskim rynku przykładem takiej firmy jest Kastelnik. Działa od 2013 roku i ma 16 oddziałów w całym kraju. Co miesiąc realizuje około 90–100 zleceń, z czego około 30 dotyczy sprzątania po zgonach.

Specjalistyczna firma sprzątająca nie zastępuje ekipy remontowej. Jej zadaniem jest oddać pomieszczenie czyste, bezpieczne i gotowe do dalszych prac. W sytuacji kryzysowej to pierwszy krok, od którego zależy cała reszta. Jeśli ogień dotknął Twojego domu, mieszkania lub firmy, nie czekaj, aż sadza na stałe uszkodzi powierzchnie. Sprawdź, jak wygląda profesjonalne sprzątanie po pożarzew firmie Kastelnik i jakie etapy obejmuje, zanim zdecydujesz się na samodzielne czyszczenie.