Mlekpol. Jak odpady zamieniają się w prąd i ciepło?

Działający od grudnia 2023 roku układ kogeneracyjny z biogazownią pozwala Mlekpolowi przekształcać odpady produkcyjne i osady z oczyszczalni ścieków w biogaz, a następnie w energię elektryczną i cieplną. Kolejnym etapem inwestycji jest budowa przyłącza kablowego, które połączy instalację z zakładem produkcyjnym przy ul. Elewatorskiej.

Mieszkańcy Grajewa mogą obecnie obserwować prace ziemne prowadzone na trasie od biogazowni do zakładu SM Mlekpol przy ul. Elewatorskiej. Powstaje tam przyłącze kablowe średniego napięcia SN 15 kV. Jego trasa przebiega w pasie drogowym, głównie wzdłuż ulic Ekologicznej, Jana Pawła II i Białostockiej, a także przez teren obiektu Intermarché.

Wzdłuż ciągów pieszo-rowerowych układane są czerwone rury osłonowe, przez które po zakończeniu prac ziemnych zostanie przeciągnięty kabel energetyczny. Jest on już przygotowany przy biogazowni i nawinięty na duże bębny.

Prace prowadzi firma DAWI-TECH z Łomży. Zgodnie z umową roboty ziemne miały zakończyć się do 31 sierpnia 2026 roku, jednak harmonogram uległ wydłużeniu. Przyczyną był przedłużający się proces uzyskiwania służebności przesyłu, niezbędnej do prowadzenia prac na części trasy. Wpięcie nowej linii do infrastruktury odbiorczej zakładu oraz rozruch technologiczny przesyłu energii zaplanowano do końca 2026 roku.

Energia z biogazowni na potrzeby zakładu

Celem inwestycji jest umożliwienie wykorzystania na potrzeby własne 100 proc. energii elektrycznej produkowanej w biogazowni. SM Mlekpol szacuje, że pokryje w ten sposób około 15 proc. rocznego zapotrzebowania energetycznego całego grajewskiego zakładu.

Jak odpady produkcyjne zamieniają się w energię?

Podstawą działania biogazowni jest fermentacja beztlenowa, w której odpady powstające w procesach przetwórczych mleka oraz osady z zakładowej oczyszczalni ścieków przekształcane są w biogaz. Sercem instalacji jest fermentor o pojemności roboczej 6800 m³, do którego każdego dnia trafia około 230 m³ substratów.

Powstający w procesie fermentacji biogaz jest oczyszczany i sprężany, a następnie wykorzystywany do zasilania agregatu kogeneracyjnego o mocy elektrycznej 1,2 MW. Instalacja wytwarza jednocześnie energię elektryczną i cieplną. Ciepło wykorzystywane jest m.in. w procesach technologicznych, w tym do suszenia osadu pofermentacyjnego. Wysuszony materiał jest później zagospodarowany jako organiczny środek poprawiający właściwości gleby.

Pierwszy rok działania w liczbach

Biogazownię zrealizowano w formule „zaprojektuj i wybuduj”, a za wykonanie inwestycji odpowiadała firma SEEN Technologie. Rok 2024 był pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania instalacji. W tym okresie wyprodukowała ona około 5728 MWh energii elektrycznej, co oznacza średnio około 16 MWh na dobę. 

Finansowanie inwestycji

Budowa układu kogeneracyjnego z biogazownią, realizowana w ramach projektu „SM Mlekpol – kogeneracja 1,2 MW z biogazownią w Grajewie”, otrzymała dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 11 000 000 zł, przy kwocie wydatków kwalifikowalnych wynoszącej 20 581 000 zł.

Budowę przyłącza kablowego łączącego biogazownię z zakładem przy ul. Elewatorskiej SM Mlekpol finansuje w całości ze środków własnych.

fot. e-Grajewo.pl