piątek, 20 listopada 2026

Kultura i rozrywka

Z archiwum e-Grajewo: Kino "Przyjaźń" było centrum kultury w Grajewie

W cyklu „Z archiwum e-Grajewo.pl” powracamy do wspomnień Antoniego Czajkowskiego opublikowanych w marcu 2015 roku. Autor zabiera czytelników w sentymentalną podróż do Grajewa lat 50. i 60. XX wieku, opisując życie kulturalne skupione wokół dawnego kina „Przyjaźń” oraz wielkie gwiazdy polskiej estrady, które odwiedzały nasze miasto. 

 

Kino „Przyjaźń” jako centrum życia kulturalnego
W latach 50. i 60. ubiegłego wieku budynek grajewskiego kina (widoczny na archiwalnej fotografii pod szyldem Kino „Przyjaźń”) dysponował jedyną w mieście salą na tyle dużą, by pomieścić koncerty, spektakle teatralne i występy estradowe. Obiektem zarządzał wówczas Wojewódzki Zarząd Kin w Białymstoku. 

 

Pierwszeństwo w harmonogramie miały codzienne seanse filmowe – przy kasowych produkcjach, takich jak japońskie „Harakiri” czy western „Rio Bravo”, sala wypełniała się dwukrotnie w ciągu dnia przez kilka tygodni. Jedynym dniem, w którym można było taniej wynająć obiekt na inne wydarzenia, był poniedziałek – dzień wolny dla kinooperatorów. 

Za kulisami kabiny operatorskiej i darmowe wejściówki
Autor wspomnień, Antoni Czajkowski, znał funkcjonowanie kina od podszewki, ponieważ drugim kinooperatorem był jego starszy brat, Stanisław Czajkowski. Dzięki rodzinnym koneksjom młody Antoni wraz z kolegami – m.in. synami kierownika kina Jana Romanowskiego, kasjerki oraz kierownika kabiny Stanisława Buzona – regularnie uczestniczył w niedzielnych porankach filmowych o godz. 11:00. 

Zdecydowanie trudniej było dostać się na poniedziałkowe występy organizowane przez Estradę Białostocką. Bilet kosztował średnio 40 złotych (więcej niż para łyżew, za którą płacono 33 złote), a sala była wyprzedana głównie za sprawą zakładowych funduszy socjalnych. Młodzi pasjonaci muzyki liczyli wówczas na przychylność bileterów, którzy po rozpoczęciu występu wpuszczali ich po cichu na tyły widowni, obok rozdzielni prądu. 

 

Wielkie gwiazdy na grajewskiej scenie
Na scenie obrysowanej czerwonymi żarówkami, z kanałem orkiestrowym i budką suflera, występowali artyści najwyższego formatu. W pamięci autora szczególnie zapisały się występy takich postaci i zespołów jak: 

  • Mieczysław Fogg – który osobiście wprowadził małego wówczas autora na salę bocznym wejściem od strony schodów bibliotecznych,
  • Hanka Bielicka – zabawiająca publiczność swoimi monologami przez pół godziny podczas awarii oświetlenia,
  • Karin Stanek oraz Bogusław Wyrobek z zespołem Rhythm and Blues, przy którego rock'n'rollowych przebojach szalała grajewska młodzież,
  • Mieczysława Ćwiklińska – nestorka polskiego teatru, która zagrała w Grajewie rolę Babki w sztuce „Drzewa umierają stojąc”,
  • Jerzy Ofierski, Zespół Gitar Hawajskich Jana Ławrusiewicza oraz przedwojenny siłacz wyginający na scenie żelazne sztaby z GS-u i końskie podkowy. 

    W kinie wystawiano również lokalne inicjatywy – amatorski teatr wyreżyserowany przez polonistkę prof. Romualdę Dudycz zaprezentował sztukę „Dom kobiet” Zofii Nałkowskiej, w której wystąpiły m.in. Anastazja Galińska oraz Ala Kapla. 

 

Felieton Antoniego Czajkowskiego ukazał się na portalu e-Grajewo.pl 12 marca 2015 

Komentarze (0)

Dodaj zdjęcie do komentarza (JPG, max 6MB):
Informacja dla komentujących
Redakcja portalu nie ponosi odpowiedzialności za treści publikowane w komentarzach. Zastrzegamy mozliwość opóźnienia publikacji komentarza lub jego całkowitego usunięcia.